STEAMiaki czyli Mali Bohaterowie Wielkiej Edukacji.

W świecie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, gdzie nauka przeplata się z zabawą, a abstrakcyjne pojęcia często potrzebują konkretnych form, poszukujemy innowacyjnych narzędzi wspierających rozwój dzieci. Program edukacyjny "STEAMowe Przygody Przedszkolaka" idealnie wpisuje się w tę filozofię, a jego sercem, czy wręcz duszą, są STEAMiaki – pięć uroczych maskotek, które w pomysłowy sposób personifikują każdą literę akronimu STEAM.

Co ciekawe, te sympatyczne postacie zostały zaprojektowane przez 7-letnią Wróżkę Nel, co nadaje im autentyczności i dziecięcej perspektywy.

Ale dlaczego właściwie takie maskotki są nie tylko świetnym dodatkiem, ale wręcz niezbędną pomocą dydaktyczną na tym etapie edukacji?

Dla małego dziecka abstrakcyjne pojęcia, takie jak "inżynieria" czy "technologia", są niczym kosmiczne statki fascynujące, ale niezrozumiałe.

Tutaj z pomocą przychodzą właśnie STEAMiaki:

Każda maskotka, symbolizująca inną dziedzinę STEAM, zyskuje swoją SuperMoc, co natychmiastowo nadaje jej unikalną tożsamość i funkcję. Personifikacja tych dziedzin poprzez pluszowe postacie sprawia, że nauka staje się bardziej namacalna i zrozumiała.

Dzieci nie uczą się o "nauce", ale o Soso i jego przygodach z poznawaniem świata. To obniża próg wejścia w skomplikowane zagadnienia.

Dzieci naturalnie nawiązują więź z maskotkami, chcą im pomóc, uczestniczyć w ich przygodach, co przekłada się na większe zaangażowanie w proces edukacyjny. Skojarzenie konkretnej maskotki z daną dziedziną ułatwia utrwalenie wiedzy i odtwarzanie jej w przyszłości.  

STEAMiaki to nie tylko pluszaki, ich obecność w programie edukacyjnym "STEAMowe Przygody Przedszkolaka" aktywnie wspiera rozwój dziecka na wielu płaszczyznach: 

• Rozwój poznawczy: Maskotki stają się przewodnikami po świecie wiedzy, zachęcają do zadawania pytań, eksplorowania, eksperymentowania i poszukiwania rozwiązań. Na przykład, gdy dzieci mierzą się z zadaniem konstrukcyjnym, mogą "poprosić o pomoc Eby'ego", co aktywuje myślenie inżynieryjne. 

• Rozwój społeczny i emocjonalny: Wspólne zabawy ze STEAMiakami sprzyjają pracy w grupie, negocjacjom i dzieleniu się pomysłami. Dzieci uczą się empatii, gdy maskotka "ma problem" i potrzebuje ich pomocy. Projekt Wróżki Nel dodatkowo podkreśla wartość kreatywności i wiary we własne pomysły. 

• Rozwój kreatywności i wyobraźni: Każda SuperMoc maskotki otwiera drzwi do nieskończonych możliwości. Dzieci mogą wymyślać własne przygody dla STEAMiaków, co pobudza ich wyobraźnię i zachęca do twórczego myślenia. Amo, maskotka sztuki, jest tu oczywiście na pierwszym planie, ale każdy ze STEAMiaków inspiruje do myślenia "poza schematem". 

• Rozwój umiejętności miękkich: Poprzez interakcje z maskotkami i wykonywanie zadań z nimi związanych, dzieci rozwijają umiejętności rozwiązywania problemów, krytycznego myślenia, komunikacji i współpracy. 

Pomoc dydaktyczna w postaci STEAMiaków jest niezbędna na etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, ponieważ w sposób naturalny i intuicyjny przekłada złożone koncepcje STEAM na język zrozumiały dla dzieci. Dzięki nim nauka staje się przygodą, a nie obowiązkiem. Maskotki te nie tylko bawią, ale przede wszystkim edukują, rozwijając kluczowe kompetencje przyszłości w sposób holistyczny i angażujący. Projekt Wróżki Nel, który nadał im życie, jest dowodem na to, że dziecięca perspektywa jest często tą najbardziej trafioną, gdy chodzi o tworzenie pomocy dydaktycznych dla najmłodszych.

W końcu, kto lepiej zrozumie potrzeby małego odkrywcy niż on sam? 

W kontekście programu edukacyjnego "STEAMowe Przygody Przedszkolaka" i STEAMiaków, warto podkreślić kluczową perspektywę psychologiczną i pedagogiczną, gdzie każde dziecko, tak jak nasze maskotki, posiada swoje unikalne mocne strony i talenty.

Różnorodność charakterów i SuperMocy STEAMiaków nie są przypadkowe, są lustrem różnorodności naturalnych predyspozycji rozwojowych, które obserwujemy u dzieci.

Z perspektywy neurobiologicznej i psychologii rozwojowej wiemy, że mózg dziecka rozwija się w sposób zindywidualizowany, każde doświadczenie, interakcja z otoczeniem, kształtuje sieci neuronalne, wzmacniając jedne połączenia kosztem innych. To prowadzi do naturalnych różnic w dominujących stylach uczenia się, preferencjach sensorycznych i obszarach, w których dzieci wykazują największe predyspozycje. Niektóre dzieci będą bardziej analityczne jak Mago, a inne bardziej kreatywne jak Amo.

Filozofia STEAMiaków oraz program "STEAMowe Przygody Przedszkolaka" doskonale wpisują się w nowoczesny model edukacyjny, zamiast skupiać się na deficytach czy próbie „wyrównywania” dzieci do jednego, ujednoliconego wzorca, celebrują indywidualne talenty.

To właśnie STEAMiaki pomagają dzieciom i nauczycielom identyfikować wrodzone talenty, dziecko, które naturalnie dąży do konstruowania, może poczuć się jak mały Eby, to, które z pasją liczy, może identyfikować się z Mago. To wzmacnia poczucie własnej wartości i motywację wewnętrzną. Podobnie jak STEAMiaki wzajemnie się uzupełniają tworząc świetny Team, tak i dzieci, pracując w grupie, uczą się wykorzystywać swoje różnorodne talenty do osiągania wspólnych celów.

Krótko mówiąc, STEAMiaki są nie tylko pomocami dydaktycznymi, ale także metaforą: przypominają nam, że każde dziecko jest małym geniuszem, być może nie we wszystkim, ale z pewnością w czymś wyjątkowym. Zadaniem nauczycieli jest odkryć i pielęgnować te wrodzone talenty, aby każde dziecko mogło w pełni rozkwitnąć. 

Poznajcie naszych Super Bohaterów: 

SOSO

Soso, to serce i dusza każdego naukowego odkrycia, ta urocza maskotka, będąca personifikacją Nauki (Science), to znacznie więcej niż tylko pluszowy przyjaciel. Soso to esencja dziecięcej ciekawości, urodzony badacz, jego główną cechą jest ciekawość, która napędza go do nieustannego poszukiwania odpowiedzi na pytanie "dlaczego?".

Ma w sobie coś z małego Einsteina, zawsze gotowego do zgłębiania tajników świata.

To właśnie ta dociekliwość sprawia, że Soso jest niezastąpionym przewodnikiem w świecie nauk ścisłych i przyrodniczych. Co ważne, jest nie tylko bystry, ale też cierpliwy, doskonale rozumie, że proces naukowy często wymaga wielu prób i błędów, a na odpowiedzi trzeba czasem poczekać. Jego obecność uczy dzieci, że niepowodzenia to część drogi do sukcesu, a każde nie powodzenie to cenna lekcja. Soso jest zawsze gotowy do pomocy, zachęca dzieci do zadawania pytań, w końcu, jak mawiają, nie ma głupich pytań są tylko te niezadane! Jego łagodne usposobienie i otwartość na dialog budują atmosferę zaufania, w której każde dziecko czuje się swobodnie, eksplorując swoje naukowe zainteresowania. Soso uwielbia przebywać w laboratorium, nawet jeśli jest to przedszkolna sala zmieniona w centrum badawcze, to właśnie tam pokazuje dzieciom magię eksperymentów. Równie bliskie są mu obserwacje przyrody, nieważne, czy to mrówka, liść czy zwykły kamyk. Soso uczy dzieci, że prawdziwe cuda często kryją się w szczegółach, ta aktywność rozwija zdolność koncentracji, szczegółową obserwację i buduje szacunek do otaczającego świata. Inspiruje dzieci do dyskusji o tym, dlaczego słońce świeci, dlaczego liście zmieniają kolor albo dlaczego ptaki potrafią latać. Takie rozmowy, często prowadzane w formie zabawy rozwijają myślenie przyczynowo-skutkowe i zdolność do formułowania hipotez, nawet u najmłodszych.

Soso nie byłby sobą bez swoich unikalnych talentów, które czynią go prawdziwym bohaterem naukowych przygód: 

• Moc Natury: pozwala mu na rozmawianie z roślinami i zwierzętami, a raczej na wyjątkowe zrozumienie ich procesów życiowych i ekosystemów. Dzięki tej mocy, dzieci uczą się szacunku do środowiska, zrozumienia cykli życia i zależności w przyrodzie. To nie tylko budowanie wiedzy o biologii, ale także kształtowanie postaw proekologicznych i empatii wobec otaczającego świata.  

• Moc Mózgu: czyni Soso mistrzem szybkiego rozwiązywania naukowych zagadek. Ta moc symbolizuje zdolność do logicznego myślenia, analizowania danych i wyciągania wniosków. Soso nie daje gotowych rozwiązań, ale wskazuje drogę, podsuwa pomysły i zachęca do samodzielnego dochodzenia do prawdy, a to kluczowa umiejętność w nauce. 

TYTY

Tyty jest energiczny i bystry uosabia Technologię (Technology), to prawdziwy innowator, zawsze na bieżąco z najnowszymi cyfrowymi trendami gotowy, by wprowadzić dzieci w fascynujący świat algorytmów i robotyki. Jego obecność uczy, że technologia to nie tylko gadżety, ale potężne narzędzie do tworzenia, rozwiązywania problemów i odkrywania świata. Tyty zawsze jest na bieżąco z nowinkami, jest również niezwykle pomysłowy, co przekłada się na jego zdolność do znajdowania kreatywnych zastosowań dla technologii.

To właśnie on inspiruje dzieci do myślenia: Co by było, gdybyśmy to zmienili, ulepszyli?

Chętnie dzieli się swoją wiedzą i promuje ideę, że współdzielenie wiedzy jest kluczowe dla postępu technologicznego. Tyty to mistrz algorytmów i sekwencji, uczy dzieci podstaw kodowania poprzez zabawę, co rozwija myślenie analityczne, logiczne i uczy rozwiązywania problemów krok po kroku. Zachęca dzieci do budowania własnych robotów i tworzenia wynalazków co pobudzając ich pomysłowość. Takie aktywność rozwijają kreatywność, myślenie projektowe i zdolność do wyobrażania sobie przyszłości.

Tyty, jako symbol technologii, posiada fascynujące SuperMoce: 

• Moc Kosmosu: pozwala mu na badanie gwiazd, planet i tworzenie map kosmicznych, to nie tylko symbol fascynacji kosmosem, ale przede wszystkim metafora dla zdolności do mapowania złożonych systemów. Inspiruje do nauki o astronomii. Pokazuje, jak technologia może poszerzyć nasze horyzonty i zmienić sposób, w jaki postrzegamy świat. 

• Moc Robota: Tyty, jest genialnym programistą, naprawia, projektuje i ulepsza urządzenia. Ta moc symbolizuje zdolność do rozumienia mechanizmów działania urządzeń, diagnozowania problemów i wprowadzania usprawnień. Dzieci, dzięki niemu, uczą się, że technologia to nie magia, ale wynik przemyślanych procesów inżynieryjnych i programistycznych. Zachęca to do myślenia technicznego i pokazuje, że każdy może stać się małym wynalazcą i inżynierem. 

EBY

Eby, reprezentuje Inżynierię (Engineering), jest kwintesencją budowniczego i projektanta, który z pasją przekształca abstrakcyjne pomysły w namacalne konstrukcje. Jego misją jest pokazywanie dzieciom, że inżynieria to sztuka rozwiązywania problemów w praktyczny i kreatywny sposób. Eby to idealne połączenie kreatywności i logicznego myślenia, z jednej strony potrafi wyobrazić sobie najbardziej fantazyjne konstrukcje, z drugiej wie, jak je urzeczywistnić.

Nie ma dla niego rzeczy niemożliwych, są tylko te, które wymagają innej perspektywy.

Eby jest również bardzo zespołowy, wie, że projekty inżynieryjne wymagają współpracy. Świetnie pokazuje jak umiejętności komunikacyjne i kooperacji są kluczowe w pracy inżyniera, a wspólne działanie prowadzi do lepszych i bardziej innowacyjnych rezultatów. Eby inspiruje dzieci do budowania różnorodnych struktur, dzięki temu poznają podstawy wytrzymałości materiałów i zasad konstrukcji, często metodą prób i błędów. Jako inżynier zachęca dzieci do projektowania prostych wynalazków, które mogą rozwiązać problemy z najbliższego otoczenia. Rozwija myślenie problemowe i innowacyjność, uczy dzieci, że eksperymentowanie jest kluczowe w procesie inżynierskim. Pokazuje dzieciom jak zbierać dane, analizować je i na ich podstawie modyfikować swoje projekty.

Eby posiada 2 wyjątkowe SuperMoce: 

• Moc Konstruowania: pozwala mu na budowanie trwałych konstrukcji z różnorodnych materiałów. Symbolizuje ona zdolność do wizualizacji, planowania i realizacji projektów, a także rozumienie właściwości różnych materiałów. Dzieci, dzięki temu uczą się, że każdy materiał ma swoje zastosowanie i że kluczem do sukcesu jest dopasowanie materiału do funkcji. To rozwija myślenie przestrzenne i zdolności manualne. 

• Moc Tworzenia Wynalazków: dzięki tej mocy, inspiruje innych do myślenia nieszablonowego i wymyślania nowych rozwiązań. To kwintesencja inżynierii nie tylko budowanie, ale także tworzenie czegoś nowego, co usprawnia lub rozwiązuje problem. Ta SuperMoc uczy dzieci, że innowacyjność, jest klucz do postępu. Eby pokazuje, że każdy może być wynalazcą, jeśli tylko pozwoli sobie na swobodne myślenie i nie będzie bał się próbować nowych rzeczy. 

AMO

Amo to uosobienie Sztuki (Art), jego królestwo to świat barw, form i emocji. Amo inspiruje do wyrażania siebie, uwrażliwia na piękno, podkreśla kluczową rolę sztuki w holistycznym rozwoju dziecka. Amo jest pełen wyobraźni, z mnóstwem pomysłów, kolorów i kształtów, które tylko czekają, by zostać przeniesione na płótno czy papier.

Pokazuje, że sztuka jest uniwersalnym językiem, który pozwala komunikować emocje,

myśli i historie.

Amo dostrzega piękno w zwykłych rzeczach w liściu, w zachodzącym słońcu czy w uśmiechu przyjaciela. Zachęca innych do otwierania oczu i serc na otaczający świat, ucząc uważności i estetycznej percepcji. Jest empatyczny sprawia, że dzieci czują się swobodnie, eksplorując swoje artystyczne talenty bez obawy przed oceną. Zachęca dzieci do swobodnego używania farb, pędzli i palców, eksperymentując z kolorami, fakturami i technikami. Uczy, że malowanie to nie tylko tworzenie obrazów, ale także wyrażanie emocji i opowiadanie historii bez słów. Amo wprowadza dzieci w świat sztuki, pokazując im dzieła znanych artystów i różne style, co poszerza ich horyzonty kulturowe.

Amo, jako mistrz sztuki, posiada 2 SuperMoce: 

• Moc Piękna Sztuki: pozwala Amo na tworzenie inspirujących dzieł i pokazywanie, jak sztuka zmienia świat. Uczy dzieci, że sztuka ma moc transformacji, potrafi podnieść na duchu, skłonić do refleksji, a nawet zainicjować zmiany społeczne. Pokazuje, że każdy akt twórczy ma znaczenie i może wpływać na otoczenie. 

• Wrażliwość na Piękno: Amo pomaga innym dostrzegać piękno wokół i wyrażać siebie. To kluczowa moc, która uczy dzieci uważności, empatii i otwartości na bodźce zmysłowe. Amo pokazuje, że piękno jest wszędzie w przyrodzie, w architekturze, w codziennych przedmiotach. Co najważniejsze, zachęca dzieci do wyrażania swoich uczuć i myśli poprzez dowolną formę artystyczną a to buduje ich pewność siebie. 

MAGO

Mago, reprezentuje Matematykę (Mathematics), to prawdziwy mistrz organizacji, wzorów i logicznych powiązań.

Jego obecność udowadnia, że matematyka jest wszędzie wokół nas, a jej zrozumienie otwiera drzwi do porządku i precyzji w świecie.

Mago to postać o niezwykłej dokładności i logicznym myśleniu, ceni sobie porządek i harmonię, a najbardziej na świecie uwielbia rozwiązywać zagadki. Dla Mago każda liczba, figura geometryczna czy wzór to element większej układanki, którą próbuje zrozumieć. Inspiruje dzieci do budowania modeli z klocków, patyczków czy papieru, co pozwala im zrozumieć właściwości figur geometrycznych w praktyczny sposób oraz rozwinąć myślenie przestrzenne i rozumienie symetrii. Dla Mago każda łamigłówka to ekscytujące wyzwanie, zachęca dzieci do rozwiązywania zagadek logicznych, czy prostych szyfrów liczbowych, co ćwiczy logiczne myślenie, koncentrację i zdolność do wyciągania wniosków. Mago pokazuje dzieciom, że matematyka jest wszędzie.

Mago również posiada 2 SuperMoce: 

• Moc Precyzji: pozwala Mago z niezwykłą doskonałością planować i organizować. Symbolizuje zdolność do uporządkowania danych, tworzenia wzorów i przewidywania wyników. Mago uczy dzieci, że matematyka jest kluczem do precyzji, pokazuje, że wnosi porządek do chaosu i pomaga w efektywnym zarządzaniu informacjami. 

• Moc Obliczania: dzięki tej mocy Mago rozwiązuje trudne równania. Symbolizuje zdolność do szybkiego i dokładnego przetwarzania danych, od prostego dodawania i odejmowania po bardziej złożone koncepcje. Mago pokazuje, że matematyka to nie tylko teoria, ale praktyczne narzędzie, które pomaga nam w wielu codziennych sytuacjach. Pokazuje dzieciom, że jest to narzędzie do rozwiązywania problemów i podejmowania świadomych decyzji. 

Wiemy już, że STEAMiaki to mali bohaterowie, którzy prowadzą dzieci przez fascynujący STEAMowy świat, jest jednak jeden element, który sprawia, że ich edukacyjna rola staje się jeszcze bardziej namacalna i osobista to duża kieszonka umieszczona na plecach każdej maskotki.

To nie jest zwykła kieszonka, to strategicznie zaprojektowane repozytorium dziecięcych skarbów, które stanowi most między spontaniczną zabawą a celową edukacją STEAM.

Z perspektywy naukowej, kieszonka na plecach każdego STEAMiaka pełni funkcję mini laboratorium sensorycznego i epistemologicznego magazynu danych. Dla małego dziecka, świat to nieustanne źródło informacji sensorycznych, kamień o ciekawej fakturze, niezwykły liść, piórko znalezione na trawniku, czy błyszczący odłamek szkła to wszystko są dane empiryczne, które czekają na przetworzenie. Kieszonka umożliwia dzieciom gromadzenie tych przedmiotów.

Dzieci stają się aktywnymi obserwatorami w poszukiwaniu skarbów do badań. Rozwijają umiejętności decyzyjne, co jest wystarczająco ważne aby trafić do kieszonki, do tego dziecko, które samodzielnie znajduje i przechowuje skarb, odczuwa satysfakcję i poczucie sprawczości w procesie poznawania świata. Kieszonka nie jest jednak tylko schowkiem.

Jej prawdziwa moc objawia się w dalszych etapach procesu edukacyjnego, łącząc się z charakterem każdego STEAMiaka:  

• Kieszonka Soso staje się przenośnym laboratorium badawczym.  

• Kieszonka Tyty to miejsce na małe techniczne znaleziska. 

• Kieszonka Eby to idealne miejsce na materiały budowlane.  

• Kieszonka Amo to paleta artysty.  

• Kieszonka Mago to przestrzeń na matematyczne skarby. 

Kieszonka na plecach STEAMiaków to genialne w swojej prostocie narzędzie edukacyjne, to nie tylko miejsce na dziecięce skarby, ale symboliczny punkt zbierania danych, który inicjuje procesy naukowy. W ten sposób, prosta kieszonka staje się przenośnym centrum badawczym, które uczy dzieci, że nauka zaczyna się od ciekawości i uwagi na otaczający nas świat.

Kieszonka jest dowodem na to, że nawet najmniejszy element w pomocy dydaktycznej, zaprojektowany z myślą o dziecięcej perspektywie, może mieć ogromny wpływ na rozwój i zrozumienie skomplikowanych koncepcji STEAM.

Wróżka Nel wiedziała co robi, dodając tę praktyczną, a zarazem magiczną kieszonkę!

To nie tylko kawałek materiału, to prawdziwa szkatułka na wspomnienia i archiwum małych odkrywców, które może mieścić w sobie niekończące się historie. Ta prosta kieszonka to ogromny krok w kierunku personalizacji edukacji i budowania głębokiego związku między dzieckiem, otaczającym je światem a STEAMowymi przygodami. 

STEAMiaki w Fundacji STEAM Polska zapraszamy!

autor: Weronika Hedrych-Ignaszak